پتاسیم کربنات

پتاسیم کربنات چیست؟

پتاسيم کربنات می تواند به سرعت آب و رطوبت را جذب کند؛به همین دلیل ظاهری خیس دارد و فرایند حل شدن آن در آب فرایند گرما زا است.زمانیکه در آب حل میشود به اجزاء و سازنده اش یعنی کاتیون پتاسیم (K+) و انیون کربنات(CO32-) تبدیل شده است.این ماده درآب انحلال پذیری بالای دارد درصورتی که در گرما و حرارت زیاد تجزیه میشود. برای اطمینان از این درصد خلوص،کربنات پتاسیم را به مدت 4ساعت در دمای 180 درجه سانتیگراد در آون خشک کنید.کربنات پتاسیم یک ماده شیمیایی جامد می باشد،این ماده طعم تلخی دارد. تولید این ماده به شکل واکنش شیمیایی مابین پتاسیم هیدروکسید و دی اکسید کربن است. از عمده ناخالصی هایی که در پتاسیم کربنات موجود می باشد می توان به کلرید سدیم و فلزات سنگینی از جمله آهن و سرب اشاره نمود. از این ماده به عنوان یک ماده معدنی مهم در سایر صنایع نیز استفاده می شود.

انواع پتاسیم کربنات

پتاس کربنات در دو گرید خوراکی و گرید صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کربنات پتاسیم گرید صنعتی

برای مصارف صنعتی از جمله شیشه سازی ،تولید سرامیک ،کود های پتاس،غذای حیوانات،سفالگری، شوینده ها،کشاورزی، آتش نشانی ،در صنعت پزشکی،صابون سازی، داروسازی،چسب ،مواد شیمیایی،صنایع لاستیک،جوشکاری،به عنوان سختی گیر،رطوبت گیر و... کاربرد دارد.

کربنات پتاسیم گرید خوراکی

ترکیبات حاوی پتاسیم برای بدن انسان مفید هستند و باعث افزایش تراکم استخوان ،سلامتی قلب وعروق و... می شوند. ازپتاسیم کربنات به عنوان عامل تنظیم اسیدیته مواد غذایی ودر تولید نوشابه،شکلات،شیرینی پزی،تهیه پودر کاستارد و ... به عنوان افزودنی استفاده می شود. تازه، از این ماده شیمیایی در تهیه مکمل های ورزشی نیز استفاده می شود. این ترکیب شیمیایی به عنوان یک افزودنی ایمن در سازمان های غذا و دارو اروپا و آمریکا شناخته می شود و استفاده از آن به عنوان افزودنی غذایی هیچ تاثیر نامطلوب ومخربی گزارش نشده.مقدار مصرف مجاز این ماده به مقدار 100 میلی گرم در هر روز است که مصرف آن در دوز های بالا در مکمل های ورزشی باعث ایجاد حالت تهوع،استفراغ،شکم درد و اسهال می شود. استفاده از این ماده در زنان باردار و شیرده توصیه نمیشود. قصاب ها از آن برای نرم کردن برش های سخت مانند پاچه استفاده می کنند. اسید موجود در پودر کاکائو را متعادل کرده و رایحه را افزایش می دهد. برای تولید کشمش نیز از کربنات پتاسیم خوراکی استفاده می شود. یکی از کاربردهای مهم این محصول در صنایع غذایی استفاده برای خشک کردن انگور و تبدیل آن به کشمش است. کربنات پتاس باعث شل شدن پوسته انگور و تسریع تبخیر آب از آن می شود، در نتیجه انگور در زمان کمتری به کشمش تبدیل می شود. پتاسیم کربنات در انواع مواد غذایی مثل محصولات نانوایی مورد استفاده قرار میگیرد حتی پتاسیم مورد نیاز در خوراک دام ها را از این ماده تآمین می کنند.

کاربرد کربنات پتاسیم درصابون سازی:

بیشترین کاربرد کربنات پتاسیم در صابون سازی است زیرا ویژگیهای متفاوتی نسبت به صابون های سدیم دارند. صابونی که در تهیه آن از این ماده استفاده شده نسبت به صابون به دست اماده از سدیم کربنات ملایم تر است این صابون ها نرم‌تر و اغلب مایع هستند که کاربرد پذیری آنها را ساده تر می کند. در تولید ترکیبات شیمیایی متفاوت از این ماده استفاده میشود.

کاربرد کربنات پتاسیم در صنعت شیشه:

اصلی ترین کاربرد پتاسیم کربنات برای تولید شیشه به خصوص لنز نوری،صفحه ی تلویزیون ولوله پرتو کاتدی است بیشترین کاربرد پتاسیم کربنات در صنعت شیشه سازی است.40% تقاضا و مصرف را صنعت شیشه سازی به خود اختصاص داده است.

رطوبت گیر:

این ماده تمایل بالایی در جذب رطوبت از خود دارد، به نحوی که از آن در صورت عدم وجود کلرید کلسیم و سولفات منیزیم استفاده می شود. از پتاسیم کربنات در ترکیبات اسیدی استفاده نمی شود اما می توان از آن به جهت جذب رطوبت در شرایطی که میزان ناخالصی اسیدی وجود دارد استفاده شود. همچنین از پتاسیم کربنات به منظور خشک کردن کتون، آمین و الکل نیز استفاده می شود.

جوشکاری:

از عمده کاربردهای دیگر این ماده می توان به استفاده از آن در جوشکاری و پوشش در جوشکاری های قوسی، به عنوان عاملی در پوشش فلاکس، روغن جوش و جلوگیری از کاهش عملکرد جوش در پوشش فلاکسی ناشی از اکسیداسیون اشاره نمود.

صنعت پزشکی:

از عمده کاربردهای دیگر پتاسیم کربنات می توان به استفاده از آن به عنوان عاملی در جلوگیری از سوختگی ها شدید و عمیق نام برد.

پتاسیم کربنات در رفع سختی آب:

سختی آب به دلیل وجود بی‌کربنات‌های محلول، کلریدها و سولفات‌های کلسیم و منیزیم است. به دلیل وجود این املاح آب سخت با صابون به‌خوبی کف نمی‌کند. آب نرم با صابون کف می‌کند. آب باران بدون املاح و آب نرم است. این آب برای مصارف خانگی مانند لباسشویی و نظافت مناسب است. آب سخت به دلیل وجود نمک‌های کلسیم و منیزیم به آب سخت معروف است. آب سخت با صابون کف نمی‌کند، بلکه رسوب تشکیل می‌دهد.از پتاسیم کربنات به عنوان یه ماده تاثیر گذار در سختی گیر آب و نرم کنندگی آن نیز استفاده می شود. به طوری که این ماده تاثیر به سزایی در جلوگیری از تجمع کلسیم، منیزیم و دیگر یون ها از خود دارد.این ماده در غلظت بالا موجب تحریک پوست میشود اما در غلظت های کم و متوسط برای سلامتی انسان ضرری ندارد.

کود کشاورزی:

از پر مصرف ترین کاربردهای این ماده می توان به استفاده از آن در کشاورزی اشاره نمود. از پتاسیم کربنات علاوه بر استفاده در خوراک دام، در کود های گیاهی با توجه به آنکه پتاسیم یکی از مهمترین عوامل در تولید کود کشاورزی می باشد می توان اشاره کرد. پتاسیم کربنات با توجه به قابلیت جذب بالا آب از خود، می تواند محیط مناسبی را جهت رشد و نمو گیاهان به وجود آورد که خود تاثیر شایسته ای در سلامت گیاه دارد.